یکشنبه ۲ آبان ۱۳۹۵
نقش زنان درحماسه اقتصادی وفعالیت های آبزی پروری
نقش زنان درحماسه اقتصادی وفعالیت های آبزی پروری
تهیه کننده: مهندس کورش کُرد
مقدمه:
امروزه قدرتهاي اقتصادي بزرگترين بخش زندگي ما را تحت سيطره خود دارند، مهمترين سؤالي كه پيش ميآيد اين است كه با استفاده از تئوريهاي اقتصادي حال حاضرو در چه سطحي ميتوان توسعه پايدار را تجزيه و تحليل و اجرا كرد. تئوريها و مفاهيم توسعه اقتصادي در سالیان گذشته نميتوانست نيازهاي انساني را تأمين كند و آن را تنها در زنجيرهاي از مطالعات حمايت محيطي خلاصه مينمود. اين مسائل موجب شد تا رويكردهاي جديدي ارائه شود و ماهيت تئوري اقتصادي و نقش و وظايف بالقوه آن براي حل مسائل مرتبط با وجود انسان انتقادي و بقاي شهروندي تعريف شود.با انتخاب نام امسال از طرف رهبر معظم انقلاب بعنوان سال حماسه سیاسی وحماسه اقتصادی بر آن شدم که با توجه به نوع اشتغال خود نسبت به این موضوع وحضور زنان در توسعه آبزیان و آبزی پروری بپردازم.
به منظور دستيابي به پاسخ مناسب در اينكه چطور اهداف پايداري توسعه اقتصادي ارزيابي ميشود ميتوان از دو مفهوم قلمرو محيطي و آثار زيست محيطي استفاده كرد. سوابق آنها مشخص است، توجه عميقي به افزايش توليد و مصرف در شمال و ديدگاههاي توسعه در جنوب دارند. «قلمرو محيطي» رويكرد پيچيدهتري است كه در آن بخشهاي، منابع متعدد مهم در سطح ملي تجزيه و تحليل ميشود. بنابراين «قلمرو محيطي» در عمل با مشكل مواجه ميشود. در مقايسه با آن در مفهوم «آثار زيست محيطي» ، منابع توأماً در يك شاخص منفرد آورده ميشود و در سطح مطلوب جمعآوري ميگردد. علاوه بر آن آثار زيست محيطي چالشهاي پايداري را در تغيير بيشتر، ايجاد ميكند، و بيان ميكند كه «استفاده مطلوب مردم از زمين و آب و ديگر منابع طبيعي و توجه به ميزان جذب ضايعات در استفاده از آن ضروري است».
بديهي است مفاهيم قلمرو محيطي و آثار زيست محيطي سناريوي توسعهيافتهاي براي تضمين پايداري ايجاد نميكند بلكه تنها چهارچوب اوليه هدايت مبناي «اصل اجرا» را ايجاد ميكند. در آينده اين ارزيابي بايد بوسيله تشكيلات واقعي تكميل شود و مصرف كميت منابع جهان، صورت پايدار صورت گيرد.
مشكل تامين غذاي مردم مشكلي جهاني است و يكي از مهمترين معضلاتي است كه در تأمين آينده غذايي خود را نشان خواهد داد. اين نكته بايد مهمترين اولويت باشد. كشاورزي خصوصاً آبزی پروری بايد پايدار باشد به شيوه اي كه هيچ زمين قابل كِشتي تلف و ضايع نشود.
حضورزنان در آبزی پروری كار در خور ذوقو استعداد
در هر سرى شورى است ، خوشبخت كسى است كه ذوقش را دريابد!
يكى از رموز كاميابى اين است كه جوان رشته اى را تعقيب كند كه مطابق ذوق و سليقه و توانائى روحى و فكرى او باشد.
دستگاه آفرينش همه را يكنواخت نيافريده و در همه افراد بشر توانائى همه كار به وديعه ننهاده است . بلكه براى گردش چرخهاى اجتماع ، افراد را با ذوق و استعدادهاى مخصوصى آفريده است تا هر يك رشته اى را دنبال كند كه ذوق آن را دارد و كارى را انجام دهد كه از عشق باطن و نيروى فطرى او سر چشمه مى گيرد.
پاره اى از شكستها و ناكاميهاى جوانان معلول انحراف اين اصل مسلم است كه گاهى ؛ بر اثر تبليغات غلط و تربيتهاى نادرست دنبال كارى مى روند كه ذوق و استعداد آن را ندارند و از كارى كه شايستگى و برازندگى آن را دارند سرباز مى زنند.
آنها اين اصل مسلم را فراموش كرده اند كه : در هر سرى شورى است ، خوشبخت كسى است كه ذوقش را دريابد!
تعريف پروژه از اديسون پرسيدند چرا اغلب جوانان موفق نمى شوند؟ گفت :براى اينكه راه خود را نمى شناسد و در جاده ديگرى گام برميدارند.
يك چنين افراد دو نوع ضرر به جامعه مى زنند: 1- كارى كه شايستگى آن را دارند و اگر آن را تعقيب كنند كامياب مى شوند،انجام نمى دهند. 2- كارى را كه عهده دار آن شده اند بخوبى انجام نداده و از عهده آن بر نمى آيند.
همواره شنیدیم که پشت سر مردان موفق همیشه زنان بوده اند.
صفحات گيتى و نظام جهان آفرينش گواه روشنى است كه كاميابى هر موجودى وابسته به فعاليت و كوشش اوست . تا صدها فعل وانفعال شيميائى در يك نهال به وجود نيايد، هرگز يك درخت برومند نخواهد شد. هر موجود ذي ر وحى از روى غريزه و يا فطرت به اين حقيقت رسيده كه بقاء ناموس حيات در گرو كار و كوشش است .
عدم پيروزى عده اى از جوانان ما عللى دارد. يكى از آن علل اين است كه روح كار كردن و فعاليت در بعضى از آنها كشته شده است .
هجوم جوانان به سوى ادارات و اشغال كرسيها و ميزهاى مؤ سسات دولتى گواه روشنى است كه عشق به كارهاى سنگين كمتر شده است .
بجاى اينكه اين جوانان مولد ثروت باشند مصرف كننده ثروت هستند.
زندگى زنان موفق شهادت مى دهد كه همگى زن كار و زحمت بودند و به قول الكساندر هاميلتن نابغه عصر خود: مردم مى گويند تو نابغه هستى . من از نبوغ خود خبر ندارم فقط مى دانم شخص زحمتكشنى هستم . و به قول يكى ديگر از دانشمندان : آنچه شده ام نتيجه كار است . من در سراسر عمرم لقمه اى بدون كار و زحمت نخورده ام ". ليس للانسان الا ما سعى" سعادت هر كس در گرو عملش مى باشد.
در افسانه هاى پيشينيان آمده است كه در نقاط گوناگون زمين گنجهائى است و روى هر گنجى اژدهائى است و تا بر آن پيروز نشويم . گنج ميسر نخواهد شد.
بسيارى از مردم اين مطلب را افسانه پنداشته و گروهى نيز به ظاهر آن اكتفا كرده اند . يعنى تصور نموده اند كه واقعا در زير زمين گنجها و دفينه هائى است و حقيقتا روى هر گنجى مارى خوابيده است .
در صورتى كه جمله فوق حقيقتى را در بر دارد و آن گنجها همان ذخائر فكرى يا طبيعى است كه در اختيار بشر گذارنده شده ، و موهبتهائى است كه خداوند بزرگ به ما داده است . آن مارها كنايه از مشكلات و مشقت هائى است كه بايد بشر در راه تحصيل آن متحمل گردد.
افراد قوى الاراده خصوصاً زنان همواره مورد احترام مردم هستند و از تعرض ديگران مصونند، ولى اشخاص ضعيف الاراده مورد تعرض سوء استفاده كنندگان واقع مى شوند.
درياى خروشان زندگى با طوفانها و موجهاى كوه آسا همراه است . امواج سهمگين حوادث از پيشرفت زنان بزرگ ، در مسير زندگى ، جلوگيرى ميكند. پيروزى از آن كسانى است كه با كشتى تدبير و عقل سينه حوادث را بشكافند و با كمك دانش و بينش با مشكلات مبارزه نمايند. و اين همان استقامت است كه در پيش درباره آن گفتگو كرديم .
نكته قابل توجه اينجاست كه وجود مشكلات از عوامل پيروزى است و اين مطلب تا حدى براى گروهى قابل هضم نيست . ولى اگر آنان توجه نمايند، خواهند ديد كه همانطورى كه آتش آهن را قويتر مى سازد، مشكلات و مصائب هم فكر انسان را در مسير زندگى پخته تر كرده و به او درس زندگى مى آموزد.
افراد قوى و نيرومند كسانى هستند كه در گهواره رنج پرورش يافته اند. آنها مى توانند در برابر طوفانهاى مصائب مقاومت نمايند. ولى كسانى كه در مهد عزت و نعمت ، پرورش يافته اند با يك نسيم سرد، پژمرده مى شوند و با يك باد شديد از جاى كنده مى گردند.
پروژه های آبزی پروری با حضور زنان
يک پروژه را مي توان به صورت زير تعريف کرد:مجموعه اي از فعاليت ها که براي دستيابي به منظور يا هدفي خاص انجام مي گيرند. پروژه ها شامل فعاليتهايي هستند که بايد در تاريخهايي معين، با هزينه هايي معين و کيفيتي تعيين شده، اجرا بشوند. پروژه ها ممکن است کارهايي باشند که انجام آنها در فواصل زماني مشخصي لازم مي شود. مثلاً: بستن حسابهاي کارخانه در انتهاي سال مالي، تعميرات اساسي يک پالايشگاه (Overhall) هر دو سال يک بار و ... همينطور ممکن است پروژهها شامل کارهايي باشند که فقط يک بار توسط سازمان انجام خواهند گرفت، مثل پروژه هاي ساختماني، عمراني، توسعه سازمان، پروژه هاي تحقيقاتي و يا ...
با توجه به آنچه که گفته شد، اموري نظير: تشکيل يک سمينار، تاليف و يا انتشار يک کتاب، راه اندازي يک کارخانه، توليد يک محصول جديد، اجراي يک برنامه فضايي، انجام يک عمل جراحي پيوند قلب، فراهم نمودن مقدمات و رفتن به مسافرت و هزاران امر ديگر که توسط انسان انجام مي گيرند، هر يک به خودي خود عبارت از يک پروژه مي باشند.
دراین راستا به جاي واژهي ''من'' از واژهي ''ما'' در روابط خود با ديگران بهره بگيريد. اجازه ندهيد شيوهي برخورد توأم با امنييت در کار اثر گذاشته و مانع انجام آن شود. همواره به عنوان عضوي برابر و همسان در کارها شرکت کنيد و در عمل نشان دهيد که براي نيل به اهداف مشترک همواره در کنار کارکنان خود حضور فکري و فيزيکي داريد. با خونسردي و ملايمت مديريت نماييد. در مورد عقايد و باورهاي کارکنان خود فردي قضاوت نکنيد. براي نمونه چنانچه يکي از کارکنان اشتباه ميکند يا پيشنهادات نادرستي را ارائه ميدهد به جاي انتقاد فردي نظر ديگر کارکنان را درحضور آن کارمند جويا شويد.
زنان سرپرست خانوار مقوله ای است که در چهارچوب رفاه خانواده امر مهمی تلقی می شود و حقیقتاً زن و خانواده دو مقوله غیر قابل تفکیک از یکدیگرند. واقعیات موجود در جامعه نشان از آن دارد که علی رغم اعلامیه ها و بیانیه ها و تاسیس نهادها و سازمان های بین المللی مختلف در تحقق حقوق زن، مسئولیت و هزینه ها قابل توجه و طاقت فرسای تامین معاش خانواده که بر عهده این قشر آسیب پذیر اجتماعی می باشد در بسیاری از موارد سخت و یا حتی غیر ممکن است و در صورت تحقق نیز زندگی سرشار از سختی ها و محنت ها را متحمل این مادران پدر نما می کند. در این میان زنان سرپرست خانوار دارای مسئولیت سنگین اقتصادی و اجتماعی در خانواده هستند. آنان هم مادران فرزندان خود هستند و هم پدران آنان. اصطلاح زنان سرپرست خانوار به زنانی اطلاق میشود که مسئولیت تامین معاش زندگی یا اداره امور خود و یا خانواده خود را بطور دائم یا موقت عهده دار هستند.
زنان سرپرست خانوار از جمله گروهای آسیب پذیر اجتماعی هستند که گاه عواملی چون طلاق ، فوت یا اعتیاد همسر، از کار افتادگی و رها شدن توسط مردان موجب آسیب پذیر شدن این طیف وسیع در جامعه می شود. تصور این واقعیت که اگر موقعیت آنان در جامعه سنتی و پدر سالارانه باشند نیز درد آور است. براساس آمار های رسمی کشور امروز زنان سرپرستی 4/9درصد خانوار ایرانی را بر عهده دارند (غفاری.1382.6) درآمد کمتر زنان سرپرست خانوار موجب فقر نسبی آنان نسبت به مردان سرپرست خانوار می شود.
متاسفانه در جامعه کنونی ما زندگی زنان پس از ترک شوهر غالبا با ابهامات و مخاطراتی روبروست از جمله سرپرستی فرزندان به تنهایی، سختی مشکلات اقتصادی، زندگی در تنهایی و همراه با افسردگی و ناامیدی و همچنین نگرش غلط جامعه نسبت به زنان مطلقه و بیوه در فقدان همسرشان آنان را در روابط اجتماعی و حضور در اجتماع با مشکلات عدیده ای روبرو می کند. نگاه های معنی دار، سخنان تلخ و گزنده، از دست دادن حمایت های عاطفی همسر، فقر اقتصادی و تمایل به تنها ماندن و حفظ حیثیت و شخصیت خود پاره ای از مشکلات تمام ناشدنی این قشر زحمت کش است. باری با تمام این مشکلات نیاز به توجه جدی در این باره احساس می شود.
حمایت از این گونه زنان سرپرست با توجه به شرایط متفاوت اقتصادی و اجتماعی خانوار متفاوت است و افرادی که از وضعیت مالی و اشتغالی بهتری برخوردار هستند از زیر چتر حمایتی پوشش خارج شوند واین کمک به زنان سرپرست خانوار نیازمندتر تعلق گیرد. سعی شود کمک ها و حمایتها یک شکل نباشد تا فقر مطلق از بین برود و نهاد ها و موسسات به روشهای بهتری افراد نیازمند و آسیب پذیر را تحت پوشش قراردهند.
بر مبنای تعریف سازمان بهزیستی زنان سرپرست خانوار زنانی هستند که عهده دارتامین معاش مادی و معنوی خود و اعضای خانوارمیباشد (خسروی،1380،25)در یک دسته بندی خانوارهای دارای سرپرست زن به چند گروه عمده تقسیم شده اند:
گروه اول:خانوارهای هستند که در آنها مرد بطور دائمی حضور ندارد و زنان به دلیل فوت همسر یا طلاق بیوه شده اند یا دخترانی که ازدواج نکرده اند تنها زندگی میکنند.
گروه دوم:خانواده های هستند که مرد بطور موقت به دلیل مهاجرت،مفقود الاثر بودن،ومتواری بودن یا زندانی بودن و یا سرباز بودن غایب هستند زنان مجبور به تامین معاش زندگی خود و فرزندانشان هستند .
گروه سوم:خانوار های هستند که مرد حضور دارد ولی به علت بیکاری واز کارافتادگی و یا اعتیاد درامر معاش نقش ندارد و عملا زن سرستی را بر عهده دارد.
دركشورمااقداماتمليمحدوديدرزمينهفعاليتزنانانجامشدهاست. ازمهمتريناقداماتانجامشدهدرخصوصفقرزداييزناندرسالهاياخيرميتوانبهفعاليتارگانهاييمانندكميتهامدادامامخميني (ره) بهزيستيووزارتكارواموراجتماعياشارهكردكهبرموضوعاتيازقبيلكارآفرينيومهارتآموزيزنانسرپرستخانوارتاكيدميكندكهالبتهاينطرحهاسنتيبوده،پاسخگوينيازهايزنانسرپرستخانوارنميباشند. نهادهايحمايتيداخلكشورلازماستباقشرآسيبپذيرجامعهتعاملبرقراركرده،برنامههايخودرامطابقباخواستههاوعلايققشرآسيبپذيرتهيهوتدوينكنند.
ازجملهاقداماتبهزيستياجرايطرحتوانمندسازيزنانسرپرستخانوارباافزايشتواناييهايفرديوجمعيزنانازطريقفراهمكردنضوابطوامكاناتلازمبهمنظوربهبوددسترسيزنانبهفرصتهاياقتصادي،اجتماعي،منابعفرهنگيوبازاراشتغال ميباشد. خدماتموردنظردراينطرحشاملپرداختمستمريوكمكهزينهجهتواممسكنواشتغال،اجراوتقويتبرنامههايكاريابي،تقويتخدماتبيمهاي،خدماتمشاورهومددكاري،آموزشمهارتهايزندگي،ارتقايآگاهيهايعمومي،اصلاحباورهاينادرستدرموردزنانسرپرستخانواربودهاست.)مرکز آمار ایران(
زنان سرپرست خانوار به زنانی اطلاق می شود که بنابر عللی از قبیل فوت،مفقود شدن،اعتیاد،محکومیت در زندان از کار افتادگی سرپرست خانوار بطور دائم یا موقت،اعزام به سربازی، بدون سرپرست (نان آور) می مانند و قادر به تامین هزینه های خود و افراد تحت تکفل می باشد.
طبق تحقیقات در کشور هایی مانند تایلند واندونزی وقبرس پرورش ماهیان تزیینی وساخت آکواریوم های آپارتمانی بر عهده زنان می باشد که گوی سبقت را از مردان ربوده وعلاوه بر رفع بیکاری خود نسبت به ارز آوری ورونق بازار اقتصادی اقدام نمودنو واین خود می تواند الگویی مناسب برای زنان ایرانی وخلق حماسه اس اقتصادی در زمینه باشد.
البته شایان ذکراست که در کشور ما بطور محدود زنان در بخشهایی مانند پرورش ماهیان زینتی وپرورش ماهیان گرم آبی ومراکز عمل آوری آبزیان وتولید کنسرو ماهی وکارشناسان مروج آبزیان و شاغل در تحقیقات شیلات جنوب ودرزمینه فروش آبزیان و مباحث فرآوری فعالیت دارند که در صورت توجه بیشترمی توان نسبت به توسعه وگسترش این قبیل امور اقدام وبا تخصیص وام وتشویق تولید ناخلص ملی را بالا برد.صبر،دقت وحساسیت زنان در این کارها قابل تقدیرمی باشد وعلیرغم خشن بودن کارهایی مانند آبزی پروری بخوبی از عهده آن بر می آیند.گنجاندن این قبیل اموردر برنامه های دولت وتوسعه ای زمینه اشتغال را بخوبی برای زنان ببار می آورد.
در این مسیرقبول مسئولیت های زندگی یک “باید” است. دیگران را به خاطر اتفاقات بدی که در زندگی رخ می دهد سرزنش نکنید. انگشت سرزنش خود را به سوی خانواده، دوستان، کارفرما و یا وضعیت بد اقتصادی جامعه نشانه نگیرید. خوبی و بدی موجود در زندگی مستقیماً به عملکرد فردی ما بستگی دارد. زمانیکه مسئولیت این موارد را پذیرفتیم، آنگاه می توانیم انتظار ایجاد تغییرات شگرفی را در زندگی زنان و خود داشته باشیم.
باید تصمیم بگیریم که خودمان و نه اوضاع و احوال پیرامونمان را تغییر دهیم. با این روش میتوانیم خیلی موثرتر عمل کنیم.
به عقايد آن دسته از کارکنان که خود انرژي مثبت دارند و با منفيگرايي برخورد ميکنند، اهميت داده و سايرين را هم تشويق به اين عمل ارزشمند کنيد. به منظور ايجاد ارتباط صميمانه با کارکنان خود در موقع توضيح اهداف و استراتژي سازمان به جاي واژه ''شما'' از واژه ''ما'' استفاده نماييد. بيان کلماتي مانند ''شرکت ما'' ، ''سرنوشت کاري ما'' ، ''موفقيت ما'' و ''مشتريان ما'' در کارکنان شما اعتماد و انگيزه تعلق به سرنوشت سازمان را شکل ميدهد، به گونهاي که زنان نيز خود را در موفقيت و ناملايمات سازمان سهيم ميدانند و آنچه را که در توان دارند در جهت رشد و ارتقاء سازمان به کار خواهند گرفت.
تجربه نشان داده که زنان با گوش دادن به حرف و پيشنهادات سايرين موضوعات را تجزيه و تحليل و جمعبندي مينمايند و اين فرصت را فراهم ميکنند تا خودرا در اتخاذ تصميمات سهيم بدانند. گشادهرويي و خونسردي نيز از خصايص برجسته و نيک زنان کاردان است، در برخورد با مشکلات و کارکنان با رويي گشاده مسايل را حل و فصل می نمايند.
تا روزى كه كالاهاى باختر زمين به كشور ژاپن سرازير بود، اين ملت فاقد همه گونه صنايع بودند. از روزى كه دروازه هاى خارج را به روى كشور خود بستند و نخست وزير آنها گفت : تا ملت ژاپن به دست خود كفش ندوزند همه بايد پابرهنه بگردند. هوش و فكر و كار و كوشش در سياست فرهنگ ملت ژاپن به كار افتاد و از بى طرفى مثبت حداكثر استفاده را كردند و از زندان اقتصاد وابسته و توليد محصول واحد و تهيه مواد اوليه براى بيگانگان ، بيرون آمدند.
ما در خلال زندگى خود،مردان بزرگی را ديده ايم كه براثر عدم تصمیم گیریى صحيح ، از اين سرمايه نامرئى كوچكترين استفاده اى نكرده و به روزگار سياه دچار شده اند.
ولى برعكس زنانى را ديده ايم كه روى عوامل و شرايط خاصى كه بسيارى از آنها به دست خودشان درست شده ، از نردبان ترقى بالا رفته و به مناصبى نائل آمده اند.
زنان خود ساخته تاريخ در معارف ، اخلاق سياست و صنعت كسانى بودند كه در پرتو كاردانى و لياقت فطرى و زحمات فراوان ، به جائى رسيده اند كه زن تاريخ و شخصيت خود ساخته شده اند. و هيچ عامل خارجى در كسب شخصيت و مقام آنان مؤ ثر نبوده و جز از باطن خود از جائى استمداد نكرده اند.
افکار محدود کننده جزء بزرگترین موانعی هستند که ما را از پیشرفت در زندگی محروم می کنند. ابتدا باید آنها را پیدا کنید تا بعداً بتوانید بر آنها غلبه کنید. به منظور تشخیص این قبیل افکار در ذهن خود به دنبال افکاری باشید که شامل عبارات زیر هستند:
“من نمی توانم….”
“قادر نیستم که ….”
“من هیچ وقت نتوانستم ….”
“هیچ راهی وجود ندارد که ….”
هر زمان که در ذهن خود به یکی از این افکار برخورد کردید، آن را یادداشت نمایید و یک تفکر نیرو بخش را جایگزین آن نمایید. در مقابل هر جمله منفی یک جمله ی مثبت بنویسید.
مسئله اصلی برای زنان در تحقق حماسه اقتصادی آغاز نمودن کار است. زمانیکه شروع کردید، آنوقت می توانید با سرعت دلخواه به جلو پیش بروید.تاسیس کارگاه کوچک با حداقل هزینه وامکانات درجای کوچک گام اول در طی طریق این مقصود است.
درادامه به تعریف قانونی كارگاه كوچك به شرح ذيل می پردازیم که برداشتن گام در این مسیر مسلتزم دانستن قوانین در این راه است:
1- كارگاه هاي خويش فرما
2- كارگاه هاي داراي پروانه بهره برداري از وزارت صنايع با تعداد كارگران 10 نفر و كمتر
3- كارگاه هاي خانگي
4- معادن با تعداد كارگران 10 نفر و كمتر
5- مجتمع هاي كارگري مانند كوره پز خانه ها
6- كارگاه هاي تحت پوشش مجمع امور صنفي، اتحاديه ها اعم از تحت پوشش هستند و يا قرار خواهند گرفت.
7- كليه شركتهاي خدماتي و پيمانكاري ارائه دهنده خدمات مختلف در موسسات ،سازمانها و ساير ارگانهاي دولتي و غير دولتي
8- كليه واحدهاي خدماتي از قبيل بانكها،آژانسهاي مسافرتي، دفاتر مركزي كارخانجات ،شركتهاي تعاوني و امثالهم
9- كليه شركتهاي ساختماني، واحدهاي كشاورزي،آموزشگاههاي فني- حرفه اي و نيز هنرستانهاي تحت پوشش آموزش و پرورش
مستندات قانوني
ماده 85 قانون كار:براي صيانت نيروي انساني و منابع مادي كشور رعايت دستورالعملهايي كه از طريق شوراي عالي حفاظت فني (جهت تامين حفاظت فني)و وزارت بهداشت،درمان وآموزش پزشكي (جهت جلوگيري از بيماريهاي حرفه اي و تامين بهداشت كار و كارگر و محيط كار)تدوين مي شود براي كليه كارگاهها،كارفرمايان، كارگران و كارآموزان الزامي است.
ماده 95 قانون كار:مسئوليت اجراي مقررات و ضوابط فني و بهداشت كار بر عهده كارفرما، مسئولين واحدهاي موضوع ذكر شده در ماده 85 اين قانون خواهد بود.هر گاه بر اثر عدم رعايت مقررات مذكور ازسوي كارفرمايان يا مسئولين واحد،حادثه اي رخ دهد،شخص كارفرما يا مسئول مذكور از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازاتهاي مندرج در اين قانون مسئول است.
ماده 3 قانون كار: كارفرما شخصي است حقيقي يا حقوقي كه كارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دريافت حق السعي كار مي كند.مديران و مسئولان و به طور عموم كليه كسانيكه عهده دار اداره كارگاه هستند كارفرما محسوب مي شوند و كارفرما مسئول كليه تعهداتي است كه نمايندگان مذكور در قبال كارگربه عهده مي گيرند.در صورتيكه نماينده كارفرما خارج از اختيارات خود تعهد مي نمايد و كارفرماآن را نپذيرد در مقابل كارفرما ضامن است.
ماده 4 قانون كار:كارگاه محلي است كه كارگر به درخواست كارفرما يا نماينده او در آنجا كار مي كند،از قبيل موسسات صنعتي، كشاورزي، معدني، ساختماني، ترابري، مسافربري، خدماتي، تجاري،توليدي، اماكن عمومي و امثال آن
ماده100 قانون كار: كليه بازرسان كار و كارشناسان بهداشت حرفه اي، داراي كارت ويژه حسب مورد به امضاء وزير كار و امور اجتماعي يا وزير بهداشت،درمان آموزش پزشكي هستند كه هنگام بازرسي بايد همراه انها باشد و در صورت تقاضاي مقامات رسمي يا مسئولين كارگاه باشد.
ماده101 قانون كار: گزارش بازرسان كار و كارشناسان بهداشت كار در موارد مربوط به حدود وظايف و اختياراتشان در حكم گزارش ضابطين دادگستري خواهد بود.
ماده105 قانون كار: هر گاه در حين بازرسي به تشخيص بازرس كار يا كارشناس بهداشت حرفه اي احتمال وقوع حادثه يا بروز خطر در كارگاه داده شود، بازرس كار يا كارشناس بهاشت حرفه اي مكلف هستند مراتب را فورا و كتبا به كارفرما يا نماينده او و نيز رئيس مستقيم خود اطلاع دهند.
ماده175 قانون كار: متخلفان از هر يك از موارد مذكور در موارد78(قسمت اول)80-81-82-92 براي هر مورد تخلف حسب مورد علاوه بر رفع تخلف يا تاديه حقوق كارگر و يا هر دو در مهلتي كه دادگاه با كسب نظر وزارت كار و امور اجتماعي تعيين خواهد كرد به ازاء هر كارگر به ترتيب ذيل محكوم خواهند شد:
1- براي تا 10 نفر، 30 تا 100 برابر حداقل مزد روزانه يك كارگر
2- براي تا 100 نفر نسبت به مازاد 10 نفر، 10 تا 30 برابر حداقل مزد روزانه يك كارگر
3- براي بالاتر از 100 نفر نسبت به مازاد 100 نفر،5 تا 10 بابر حداقل مزد روزانه يك كارگر
در صورت تكرار تخلف ، متخلفان مذكور به 1/1 تا1/5 برابر حداكثر جرايم نقدي فوق و يا حبس از 91 روز تا 120 روز محكوم خواهند شد.
ماده 176 قانون كار: متخلفان از هر يك از موارد مذكور در موارد 52-61- 75-77-79-83-84و 91 براي هرمورد تخلف حسب مورد علاوه بر رفع تخلف يا تاديه حقوق كارگر يا هر دو در مهلتي كه دادگاه با كسب نظر نماينده وزارت كشورتعيين خواهد كرد،به ازاء هر كارگر به ترتيب ذيل محكوم خواهند شد.
1- براي 10 نفر، 200 تا 500 برابر حداقل مزد روزانه يك كارگر
2- براي تا 100 نفر نسبت به مازاد 10 نفر ، 20 تا 50 برابر حداقل مزد روزانه يك كارگر
3- براي بالاتر از 100 نفر نسبت به مازاد 100 نفر ، 10 تا 20 برابر حداقل مزد روزانه يك كارگر.
درصورت تكرار تخلف ،متخلفان مذكور به حبس از 91 روز تا 180 روز محكوم خواهند شد.
ماده 92 قانون كار:كليه واحدهاي موضوع ماده 85 اين قانون كه شاغلين در آنها به اقتضاء نوع كار در معرض بروز بيماريهاي ناشي از كار قرار دارند بايد براي همه افراد مذكور پرونده پزشكي تشكيل دهند و حداقل سالي يكبار توسط مراكز بهداشتي درماني از آنها معاينه و آزمايشهاي لازم را بعمل آورند و نتيجه را در پرونده مربوطه ضبط نمايند.
ماده 152 قانون كار: در صورت دوري كارگاه و عدم تكافوي وسيله نقليه عمومي ، صاحب كار بايد براي رفت و برگشت كاركنان خود وسيله نقليه مناسب در اختيار آنان قرار دهد.
ماده 151 قانون كار: در كارگاه هايي كه براي مدت محدود به منظور انجام كاري معين (راه سازي و مانند آن)دور از مناطق مسكوني ايجاد مي شوند ، كارفرمايان موظفند سه وعده غذاي مناسب و ارزان قيمت (صبحانه ، نهار و شام) براي كارگران خود فراهم نمايند ، كه حداقل يك وعده آن بايد غذاي گرم باشد،در اين قبيل كارگاهها به اقتضاي فصل ،محل و مدت كار، بايد خوابگاه مناسب نيز براي كارگران ايجاد شود.
امیداست بتوانیم با بازنمودن راه وایجاد فرصت های مناسب وکمک های فکری ومالی مشوق زنان در راه توسعه حماسه اقتصادی بوده ودرنهایت به توسعه اقتصادی وبالابردن سطح کمی وکیفی آبزی پروری در سایه زحمت این شیرزنان ایرانی برسیم.
فهرست منابع
1- قرآن كريم
2- ریتزر جورج 1980، نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر/ ترجمه محسن ثلاثی- تهران: علمی 1374
3- مددکاری اجتماعی (1) کار با فرد /حسن موسوی چلک-تهران، سمت
4- مجلس، محمد باقر: «بحارالانوار»، ج3و4، بيروت: موسسه الوفاء، 1983
5- مدني، سعيد: «طرح توانمندسازي زنان سرپرست خانوار»، دفتر بررسيهاي اقتصادي ـ فرهنگي، مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي، شهريور1381.
تهیه کننده: مهندس کورش کُرد
