روابط بین کارفرما و مشاور

1.5 کارفرما: شخصی حقوقی است که قرارداد را امضا می کند و انجام خدمات موضوع قرارداد را به مهندس مشاور واگذار می نماید.جانشینان قانونی و نمایندگان مجاز کارفرما،در حکم کارفرما هستند.

1.6 مدیر طرح: شخصیتی حقوقی است که تمام یا بخشی از اختیارهای قابل واگذاری کارفرما،با عنوان مدریت طرح،به وی واگذار می شود.

1.7 مهندس مشاور: طرف دیگر امضا کننده قرارداد است،که انجام خدمات موضوع قرارداد را تعهد می کند.جانشینان قانونی و نمایندگان مجاز مهندس مشاور در حکم مهندس مشاور هستند.

1.8 خدمات: عبارت از فعالیت ها و اقدامهایی است که در اجرای موضوع قرارداد،از سوی مهندس مشاور تعهد شده است.

1.9 مرحله،قسمت

مرحله،بخش تفکیک شده ای از شرح خدمات است که تحت این عنوان،با مدت و حق الزحمه معین،در قرارداد مشخص شده است.

1.10 مدارک و گزارشها

متون،مستندات،نقشه ها،دستورالعملها،مشخصات فنی،کتابچه های محاسبات فنی، بر آورد فنی ،قیمتها و نظایر آن هستند که در انجام خدمات موضوع قرارداد،برحسب مورد از سوی مهندس مشاور تهیه می شوند.

1.11 برنامه زمانی کلی

برنامه ای است که تاریخ شروع و خاتمه انجام بخشهای مختلف خدمات هر قسمت یا مرحله از قرارداد را بر حسب ماه نشان میدهد و در اسناد و مدارک قرارداد درج میشود.

1.12 برنامه زمانی تفصیلی

برنامه ای است که تاریخ شروع و خاتمه هر یک از فعالیتهای درج شده در شرح خدمات را به تفصیل و در چارچوب برنامه زمانی کلی در هر قسمت یا مرحله نشان میدهد.

1.13 مدت اولیه

مدت اولیه هر قسمت یا مرحله،مدت درج شده در ماده 3 موافقتنامه،برای آن قسمت یا مرحله است.

1.14 متوسط حق الزحمه ماهیانه

متوسط حق الزحمه ماهیانه هرقسمت یا مرحله ،عبارت از حاصل تقسیم برآورد اولیه حق الزحمه آن قسمت یا مرحله،برمدت اولیه مربوط است.

1.15 روز،ماه،تاریخها،مفرد و جمع،عنوانها

روز وماه بر اساس تقویم شمسی، و تاریخها طبق تقویم رسمی کشور است.

هر جا که معنای عبارت ایجاب کند،کلمات مفرد معنای جمع و کلمات جمع مهنای مفرد دارند.

اصطلاحاتی که در این ماده نیامده است،طبق قانون برنامه و بوجه و ضوابط آن تعریف می شود.

2. شروع و تنفیذ قرارداد

2.1 قرارداد از تاریخ مبادله آن(ابلاغ از سوی کارفرما)نافذ است.

2.2 شروع اولین قسمت یا مرحله،پس از ابلاغ قرارداد از سوی کارفرما و دریافت پیش پرداخت است و تاریخ شروع هر یک از قسمتهای و مراحل بعدی،از تاریخ ابلاغ انجام قسمت یا مرحله مربوط توسط کارفرماست.

2.3 با تصویب مدارک و گزارشهای هر قسمت یا مرحله،در صورتی که کارفرما مصمم به انجام قسمت یا مرحله بعد باشد،ظرف مدت یکماه از تاریخ تصویب مدارک و گزارشها،انجام آن را به مهندسان مشاور ابلاغ میکند و یا مراتب انصراف خود را از ادامه قرارداد اعلام می نماید.در صورتی که مرحله بعدی خدمات مرحله ساخت و تحویل باشد،مدت یاد شده سه ماه خواهد بود.

در صورت عدم ابلاغ هر قسمت یا مرحله از کار توسط کارفرما،ظرف مهلتهای یاد شده،مهندس مشاور می تواند خاتمه قرارداد را طبق بند22-9-1 درخواست نماید.

3.حدود خدمات و تغییرات آن

3.1 کارفرما می تواند حین انجان کار،خدمات مهندس مشاور را در حد متعارف و چارچوب موضوع قرارداد،با رعایت مفاد بند 3-2 ،تغییر،افزایش یا کاهش دهد.

3.1.1 در صورتی که به کار بستن نظر کارفرما در حین انجام خدمات یا هرهنگام بررسی مدارک و گزارشهای مهندس مشاور،موجب تغییر در مصوبات قبلی و انجام خدمات اضافی شود مهندس مشاور موظف است با رعایت بند3-2 ،خدمات اضافی را انجام دهد.

3.2 هرگاه طبق بندهای یادشده تغییراتی در حدود خدمات موضوع قرارداد ضرورت یابد،در هر مورد مهندس مشاور مدت و حق الزحمه انجام تغییرات را به کارفرما گزارش می کند.کرفرما،حداکثر ظرف مدت 10 روز با بررسی گزارش،در مورد مدت و حق الزحمه انجام تغییرات،با مهندس مشاور مذاکره و توافق میکنند.پس از توافق، کارفرما تغییرات راابلاغ میکند.

3.3 خدمات مربوط به اصلاح مدارک و گزارشهای مهندس مشاور،که ناشی از نقص انجام خدمات موضوع قرارداد باشد،مشمول خدمات اضافی بندهای 3-1 و 3-2 نیست و هزینه آنها از سوی مهندس مشاور پرداخت میشود.

3.4 در مواردی که انجام خدمات موضوع قرارداد،با طرح یا طرحهای دیگری ارتباط داشته باشد،مهندس مشاور موظف است اطلاعات و مدارک فنی آن را طبق برنامه ای که با مهندس مشاور و یا سازمانهای دیگر تنظیم می شود،از کارفرما دریافت کند و در انجام خدمات خود منظور نماید،تا بین کارهای مختلف طرحهای یاد شده،هماهنگی ایجاد شود.

4.برنامه زمانی انجام خدمات

پس از ابلاغ قرارداد،در صورتی که در پیوست 4 مدتی تعیین نشده باشد،برنامه زمانی تفصیلی هر قسمت یا مرحله در چاچوب برنامه زمانی کلی،تا یک هشتم مدت آن قسمت یا مرحله،یا یک ماه،(هر کدام کمتر است)از سوی مهندس مشاور تهیه و برای کارفرما ارسال می شود.

کارفرما تا پانزده روز پس از دریافت برنامه زمانی تفصیلی،نظر خود را درباره تصویب و یا اصلاح آن اعلام می کند.

5.پیشرفت کار

مهندس مشاور،در پایان هر ماه و یا زمانهای تعیین شده در برنامه زمانی تفصیلی،گزارش پیشرفت خدمات موضوع قرارداد را در دو نسخه،به کارفرما تسلیم می کند.

کارفرما تا ده روز ، نظر خود را نسبت به گزارش یاد شده اعلام می کند.در غیر این صورت،مفاد گزارش،تایید شده تلقی می گردد.

6.کارکنان مهندس مشاور

همه کسانی که به منظور اجرای خدمات موضوع قرارداد،به صورت دائم یا موقت،به هزینه مهندس مشاور و برای او خدماتی را انجام می دهند ،کاکنان مهندس مشاور شناخته می شوند ومسئولیت عماکرد آنها در مورد خدمات موضوع قرارداد،به عهده مهندس مشاور است.

7.نمایندگان

نمایندگان کارفرما

کارفرما پس از مبادله قرارداد،نماینده یا نمایندگان خود را با تعیین حدود اختیارات،به مهندس مشاور معرفی می کند.

پس از مبادله قرارداد،مشاورنماینده یا نمایندگان خود را با تعیین حدود اختیارات،به کارفرما معرفی می کند.

مهندس مشاور موظف است در غیاب مهندس ناظر،جایگزین وی در کارگاه را به کارفرما و طرف های قرارداد معرفی کند.

9.استانداردها،معیارها،مقررات و دستورالعمل های فنی

مهندس مشاور،موظف است در اجرای وظائف در چارچوب شرح خدمات،همه ابلاغها،دستورالعملها ،و اقدام های خود را در رابطه با پیمانکار یا سازنده یا دیگر طرفهای قرارداد ، با رعایت اسناد و مدارک قراردادی آنها و طبق ظوابط و دستور العمل های مربوط ،انجام دهد.

10.اقدامهای مهندس مشاور که نیاز به تایید کارفرما دارد

هرکاه مهندس مشاور به هنگام انجام کار،برای تعیین نحوه ادامه کار،جلسه هماهنگی را به منظور اخذ تصمیمهای راهبردی ضروری بداند،موظف است موضوع را طی گزارش توجیهی،برای کارفرما بفرستد.

کارفرما تا پانزده روز از تاریخ دریافت گزارش

در غیر اینصورت مشاور خود تصمیم می گیرد.

11.نحوه تسلیم و تصویب مدارک و گذارش ها

مهندس مشاور ،مدارک و گزارشهای هر قسمت یا مرحله را در پایان مدت مربوط که در برنامه زمانی تفصیلی پیش بینی شده است،در دو نسخه به کار فرما تسلیم می کند.

کارفرما پس از دریلفت ظرف مدت یکماه یا مدت پیش بینی شده در برنامه زمانی تفصیلی، آن را بررسی نظر خود را صریح در یک نوبت اعلام می کند.

12. تسهیلات بر عهده کارفرما

کارفرما تدابیر و مساعدتهای لازم را برای تسهیل کار مهندس مشاور در مورد خدمات موضوع قرارداد،به ویژه در موارد زیر،بر اساس درخواست مهندس شماور فراهم می کند:

12.1 در اختیار قرار دادن اطلاعات مربوط ،طبق مندرجات شرایط خصوصی و به صورت رایگان.

12.2 مجوز وروود کارکنان مهندس مشاور به مناطق ممنوع،در رابطه با طرح.

12.3 رویداد ورود و مجوز خروج و پروانه اقامت و مجوز کار کارکنان خارجی مورد نیاز و همچنیین ، اخذ گذرنامه و رویداد برای کارشناسان ایرانی.

12.4 ارتباط و تشریک مساعی با وزارتخانه ها ،سازمانها وسایر موسسات.

12.5 ترتیب امور مربوط به تهیه لوازم و وسایلی که تهیه و توزیع آن در انحصار دولت باشد.

12.6ترتیب امور مربوط به تهیه ، ورود و ترخیص لوازم،وسایل،کتب،نشریات،نرم افزارها و اقلامی از این قبیل که تهیه آن در داخل کشور مقدور نباشد.

12.7 تسهیلات ویژهای که طبق پیوست 5 قرارداد،باید توسط کارفرما در اختیار مهندس مشاور قرار گیرد.

13.خدمات جنبی

خدمات جانبی مانند تهیه نقشه تپوگرافی،زمین شناسی و ... توسط مهندس مشاور،به هزینه و از سوی کارفرما انجام می شود.

14.تضمین حسن انجام کار

برای حصول از حسن انجام کار 10% از هر پرداخت مهندس مشاور ،به عنوان تضمین حسن انجام کار،کسر و نزد کارفرما نگهداری می شود.

15.حق الزحمه

حق الزحمه مهندس مشاور برای انجام خدمات قسمتها یا مراحل مختلف موضوع قرارداد،بر اساس ظوابط و دستورالعملهای مربوط طبق پیوست 3 تعیین شده است،از سوی کارفرما و با رعایت مفاد قرارداد،پرداخت می شود.

16.نحوه پرداخت حق الزحمه

کارفرما موظف است ظرف مدت 15 روز پس از دریافت صورت حساب، آن را مورد بررسی قرار دهد و پس از کسر کسور قانونی و قراردادی،ضمن ارسال یک نسخه از صورت حساب تایید شده همراه با مستندات مربوط برای مهندس مشاور،حق الزحمه را پرداخت کند.

17.پیش پرداخت

به در خواست مشاور ،کارفرما 20 % از مبلغ اولیه حق الزحمه هر مرحله از خدمات موضوع قرارداد را به عنوان پیش پرداخت،پس از ابلاغ همان مرحله،بدون کسر کسور قانونی در مقابل در سفته یا هر گونه تضمین دیگر،به مشاور پرداخت کند.

18.صورت حساب نهایی و تصفیه حساب

صورت حساب نهایی خدمات هر قسمت یا مرحله مطالعاتی،پی از تصویب مدارک و گزارشهای آن و صورت حساب نهایی هر قسمت از خدمات مرحله ساخت،پس از پایان یافتن خدمات آن، از سوی مهندس مشاور تهیه و به منظور تایید برای کارفرما ارسال می شود.این صورت حساب شامل،حق الزحمه آن قسمت یا مرحله و مبالغی که بر اساس مواد قرارداد به آن اضافه یا کسر می شود،کسور قانونی،پرداختهای قبلی یا علی الحساب،حق الزحمه افزایش یا کاهش خدمات،هزینه های تطویل و تعلیق،خسارت ناشی از دعاوی رسیدگی و قطعی شده و نظایر آن است.صورتحساب نهایی که به ترتیب یاد شده تنظیم می شود،ظرف مدت پانزده روز از تاریخ دریافت بوسیله کارفرما رسیدگی و تایید می شود.

19.تغییرات مدت خدمات و حق الزحمه مربوط

مدت قرارداد،در صورت پیش آمدن هر یک از موارد زیر،می تواند با پیشنهاد هر کدام از دو طرف تغییر یابد.در چنین مواردی،مهندس مشاور باید با توجه به مفاد ماده مربوط،تغییرات لازم در مدت و مبلغ حق لازحمه،بر اساس مبانی قرارداد و تاثیر آن روی خدمات انجام شده و برنامه ریزی،و نیزپیامدهای مالی آن را تعیین و طی گزارشی به کارفرما اعلام کند.کارفرما حداکثر پانزده روز پس از دریافت گزارش،نظر خود را اعلام خواهد کرد.نتایج طی صورت جلسه ای تنظیم ملاک عمل قرار می گیرد.

تغییر مدت هر قسمت یا مرحله،بر اساس کنترل هایی که حین انجام کار صورت می گیرد،در پایان خدمات آن قسمت یا مرحله (یا در حالت فسخ یا خاتمه قرارداد در زمان بررسی)،مورد بررسی نهایی قرار گرفته و درباره کاهش یا تمدید مدت و میزان تاخیرهای مجاز و غیر مجاز،توافق به عمل می آید و نتیجه صورت مجلس می گردد.در صورت عدم توافق دو طرف در مورد تعیین میزان انواع تاخییرها ،موضوع بنا به در خواست هر یک از دو طرف،طبق ماده 24 رسیدگی می شود.

20.خسارت تاخیر

1.20 بابت تاخیر غیر مجاز مهندس مشاور،خسارتی معادل حاصلضرب نسبت مدت تاخیر غیر مجاز به مدت قسمت یا مرحله مربوط در میزان حق الزحمه آن قسمت یا مرحله و حداکثر تا 20 درصد حق الزحمه مربوط،از مهندس مشاور دریافت می شود.

2.20 بابت تاخییر مجاز مهندس مشاور،مبلغی معادل 50% متوسط حق الزحمه ماهیانه در مجموع ماهای اضافه شده،طبق بخشهای مربوط،به حق الزحمه اضافه می شود.حداکثر مدت برای پرداخت حق لازحمه تاخیر مجاز قرارداد برای مراحل مطالعاتی،نصف مدت قسمت یا مرحله مربوط و حداکثر شش ماه و برای مرحله ساخت و تحویل،تابع شرایط اجرای کار است.پس از سپری شدن این مدت و عدم ابلاغ تهلیق از سوی کارفرما،مهندس مشاور می تواند طبق بند 3.9.22 عمل کند.

21.تعلیق

کارفرما می تواند با اعلام کتبی 10 روزه به مهندس مشاور در حین انجام خدمات هر قسمت یا مرحله،تمام یا بخشی از خدمات موضوع آن قسمت یا مرحله را،طی ابلاغیه ای که تاریخ شروع و خاتمه تعلیق در آن معین شده است،به حالت تعلیق در آورد.

22.خاتمه دادن به قرارداد

کارفرما می تواند در هر زمان،به قرارداد خاتمه دهد.

در هر مرحله که کارفرما قصد انجام خاتمه دادن به قرار داد را داشته باشد،موضوع را با تعیین مهلت 2 ماه ،به مهندس مشاور اعلام می کند.

مهندس مشاور،پس از دریافت ابلاغ خاتمه قرارداد ،بی درنگ باید کار را متوقف کند و تا 15 روز ،گزارش وضیعت پیشرفت خدمات را تا ابلاغ خاتمه قرارداد ، تهیه وتسلیم کند.این گزارش باید حاوی وضیعت و میزان پیشرفت هر بخش از خدمات قسمت یا مرحله و نیز بخشهایی که تکمیل آنه به لحاظ منافع کار در مهلت دو ماهه یادشده ضروری و امکان پذیر است،همواره با تعیین میزان حق الزحمه آنها باشد.

23.فسخ قرارداد

کارفرما می تواند در هر یک از موارد زیر بدون اخطار قبلی قرارداد را فسخ نموده و موضوع را به مهندس مشاور ابلاغ کند.

اثبات شمول قانون منع مداخله کارکنان دولت بر مهندس مشاور در زمان عقد قرارداد یا طی مدت قرارداد.ب استثنای مفاد بخش اول بند 2.1.27

عدم اطلاع به کارفرما در مورد 2.1.27

انتقال قرارداد به شخص یا اشخاص ثالث ،بدون اجازه کارفرما

ور شکستگی به تقصیر یا انحلال شرکت

اثبات این مطلب که کهندس کشاور برای گرفتن کار یا اجرای کار به کار کنان کارفرما،دستمزد ، پاداش یا هدایایی داده، ا آنها ا واسطه های آنان را در منافع خود شریک کرده است.

26.مسولیت مهندس مشاور

26.1 مهندس مشاور،در قبال کارفرما و برای ارائه خدمات پیش بینی شده در پیوست 1 و 2 مسئول است.

26.2 تایید خدمات و یا تصویب مدرک و گزارشهای مطالعات،محاسبات و یا طرحهای مهندس مشاور از سوی کارفرما،از مسئولیت های مهندس مشاور در رعایت استاندارد ها و اصول علمی و فنی نمی کاهد،و در هر حال،مهندس مشاور مسئول و جوابگوی کاستیهایی است که یه علت نقص کار او بعدها در کار مشاهده شود.

26.3 مسئولیت مهندس مشاور در قبال واگذاری بخشی از خدمات به اشخاص ثالث،اعم از حقیقی یا حقوقی،که بر حسب ضرورت،مورد تایید کارفرما نیز قرارگرفته باشد،کماکان همان مسئولیتهای موضوع این قرارداد است و موافقت کارفرما نسبت به واگذاری قسمتی از خدمات،رافع هیچ یک از تعهدات و مسئولیتهای مهندس مشاور در برابر کارفرما،نخواهد بود.

28.حوادث قهری

در موارد وقوع حوادث قهری و بروز شرایط اضطراری،مانند جنگ اعلام شده یا نشده،انقلابها و اعتصابهای عمومی،شیوع بیماریهای واگیردار،زلزله،سیل وطغیانهای غیرعادی،و...که ناشی از کار مهندس مشاور نباشد،به ترتیب زیر عمل خواهد شد:

28.1 هر گاه بروز شرایط اضطراری،انجام قرارداد حاضر را برای یکی از دو طرف غیر ممکن سازد،می تواند پایان قرارداد را به طرف دیگر اعلام کند.

28.2 هرگاه شرایط اضطراری گذرا باشد و ادامه قرارداد حاضر به طور موقت امکان پذیر نباشد،مطابق ماده تعلیق،عمل می شود.

29.انتقال به غیر

29.1 مهندس مشاور، حق ندارد بدون کسب مجوز از کارفرما،موضوع این قرارداد را به شخص یا اشخاص حقوقی یا حقیقی دیگری منتقل یا واگذار کند،در صورت موافقت کارفرما با واگذاری قسمتی از کار به اشخاص ثالث،از مسئولیت و تعهدات مهندسان مشاور،به هیچ عنوان کاسته نمی شود.

29.2 کارفرما می تواند تمام یا قسمتی از حقوق یا اختیارات خود را با رعایت مقررات به اشخاص تفویض کند.در این صورت ،انجام تعهدات کارفرما در رابطه با حقوق یا اختیارات تفویض شده،بر عهده آن شخص خواهد بود.

32.رعایت مقررات ایمنی

مهندس مشاور،باید اطمینان یابد که کارکنانش خدمات را بطور ایمن و مطمئن انجام میدهند و ظوابط ایمنی را ، در تمام مراحل انجام خدمات رعایت می کنند.

33.کارآموزی

کارفرما میتواند متناسب با حجم کاری،شماری مهندس و دانشجوی مرتبط با موضوع قرارداد را با هدف آموزش،از کارشناسان خود ویا دانشجمیان دانشگاه ها به مهندس مشاور معرفی کند ومهندس مشاور موظف به قبول و آموزش آنان است.

34.مالکیت اسناد

تمام مدارک وگزارشها که به موجب قرارداد،توسط مهندس مشاور تهیه میشوند،از جمله نسخه اصلی،نور گذر یا رایانه ای ، همه متعلق به کار فرماست.

35. ابلاغ ها

هر گونه اطلاعیه،دستورکار،اعلام نظر،ابلاغ تعلیق،ابلاغ پایان دادن قرارداد و موارد مشابه،تنها به صورت کتبی معتبر است.

رسید دبیر خانه هر دو طرف و یا رسید پستی ،ملاک تسلیم گزارشها،مدارک و مکاتبات است.

36. زبان قرارداد

زبان قرارداد فارسی است.در صورتی که مدارک قرارداد علاوه بر فارسی به زبانهای دیگری نیز تهیه شده باشد،متن فارسی معنبر است.

37.قانون حاکم بر قرارداد

از هر حیث تابع قوانین و مقررات کشور است.

راحل روش سه عاملی در اجرای پروژه‌های عمرانی

طراحی

پس از تکیمل مرحله توجیهی و تصمیم کارفرما بر انجام پروژه، کارفرما تیم طراحی را انتخاب و آنان را به کار تکمیل طراحی و آماده سازی مدارک ساخت می‌گمارد.

واگذاری

پس از تکمیل مرحله طراحی، مدارک مورد نیاز ساخت برای مناقصه ساخت مورد استفاده قرار می‌گیرد‌. پیمانکار بر اساس مناسبترین قیمت قابل قبول انتخاب می‌شود و الزام‌ها و تعهدهای هزینه‌ای مشخص می‌شود.

ساخت

کارفرما پیمان ساخت را با پیمانکار / پیمانکاران منعقد ‌و پروژه ساخته می‌شود.

نوع دیگر‌ی از این روش که انتخاب مذاکره‌ای نامیده می‌شود همان ارتباط‌های قراردادی روش طراحی – مناقصه – ساخت را دارد، با این تفاوت که پیمانکار بدون برگزاری مناقصه، با مذاکره و توافق‌، انتخاب و وارد پروژه می‌شود. این روش در موارد خاص کاربرد دارد.

انتخاب مذاکره‌ای

• در صورت وجود شرایط و محدودیت‌های زیر، این روش می‌تواند به عنوان راهبردی مناسب برای انجام یک پروژه محسوب شود.
• امکان طراحی پروژه با کیفت دقیق و ساخت پذیر وجود دارد. به بیانی دیگر کارفرما و مشاور تجربه و توان لازم را برای در نظر گرفتن همه‌ی جوانب به ویژه ساخت پذیری طراحی‌ها را دارد.
• کارفرما ترجیح دهد برای به عهده گرفتن مستقیم مسئولیت کارها، مدیریت بر طراحی و ساخت را خود یا به وسیله مشاوران خود به عنوان نماینده کارفرما انجام دهد.
• زمان کافی برای طراحی پروژه پیش از شروع به ساخت وجود دارد.
• کارفرما ترجیح دهد که طراحی پروژه به طور کامل و ثابت (بدون تغییرات عمده در مرحله ساخت) پیش از عقد پیمان با پیمانکار انجام پذیرد.

تعریف روابط بین طرفین یک قرارداد یعنی بین کارفرما و پیمانکار ( و در مواقعی مشاور) نیازمند یک آگاهی همه‌جانبه از ضوابط و مقررات مختلف است. در این میان شرایط عمومی پیمان، اهمیت بسیاری دارد به‌طوری که احاطه‌ کامل به تمامی نکات آن می‌تواند از وقوع بسیاری از اختلاف‌های مابین طرفین جلوگیری کند. از طرفی بسیاری از این قراردادها بنابه موضوع و هدف کاری مورد نظر پروژه، امکان دسترسی به اطلاعات محرمانه، اسرار تجاری و یا دیگر داده‌ها و اطلاعات حساس را برای طرف مقابل فراهم می‌کند که باعث می شود نیاز به محرمانه بودن همراه با عواقب نقض آن در قرارداد پیمانکاری تضمین شود.

تنظیم قرارداد پیمانکاری علاوه‌بر اینکه از منافع فرد یا شرکتِ دریافت‌کننده خدمات محافظت می‌کند از طرف دیگر منافع پیمانکار انجام‌دهنده کار را نیز تضمین می‌کند.

قرارداد پیمانکاری ساختمان است که بین ارکان یک پروژه یعنی کارفرما، مهندس مشاور و پیمانکار منعقد می‌شود و شامل مشخصات دو طرف قرارداد، موضوع پیمانکاری، مبلغ و مدت زمان پیمان و شرایط فورس ماژور می‌باشد.
قراردادهای بازپرداخت هزینه نوع دیگری از قراردادهای پیمانکاری می‌باشد که کارفرما تمام یا بخشی از هزینه‌های پروژه را که شامل هزینه‌های اولیه نظیر مواد، حقوق و دستمزد کارگران و غیره می‌شود، قبل از آغاز پروژه و یا در فواصل زمانی مشخص به پیمانکار پرداخت می‌کند.
قرارداد پیمانکاری درصدی ساختمان از جمله مهم‌ترین قراردادها در این زمینه است و عبارتست از قراردادی که شخصی اعم از حقیقی یا حقوقی در قبال دریافت دستمزدی بر اساس درصدی از هزینه کل اعم از هزینه ساخت و تهیه مصالح و غیره، متعهد به انجام کامل پروژه موضوع قرارداد پیمانکاری می‌شود
انواع دیگر قراردادهای پیمانکاری هم به فراخور کسب‌وکارهای نوپای امروزه پر مخاطب شده‌اند از جمله:
قرارداد پیمانکاری برای ساخت اپلیکیشن موبایل. این قرارداد عموما به منظور همکاری مابین کارفرما (شخص حقیقی یا حقوقی) با برنامه نویس اپلیکیشن (اعم از فرد یا یک شرکت) که پیمانکار گفته می‌شود تدوین می‌شود.

روغن هیدرولیک

روغن هیدرولیک در یک خط پرفشار می تواند با سرعت 450 الی 900 سانتی متر بر ثانیه حرکت کند، و این سرعت به میزان فشار بستگی دارد. زمانی که یکی از شیرها به سرعت بسته می شود تا جریانی قطع شود، یا زمانی که یک سیلندر از کار باز می ماند، افزایش ناگهانی فشار رخ می دهد.

به طور کلی روغن هیدرولیک بر خلاف هوا قابل فشردن و کمپرس کردن محسوب نمی شود. اگر به روغن به میزان 1000 psi فشار وارد شود، تنها به اندازه ی 0.5% فشرده می شود. زمانی که در سیستم هیدرولیک، افزایش ناگهانی فشار رخ می دهد، فشار می تواند به اندازه ی 4 یا 5 برابر بیشتر از حد معمول آن در زمان کار برسد.

از آنجایی که طول مدت یک شوک افزایش ناگهانی فشار به طور میانگین 25 میلی ثانیه است، عقربه ی نشان دهنده ی فشار نمی تواند با سرعت کافی واکنش و میزان دقیق فشار را نشان دهد. بنابر این به طور معمول از مبدل های فشار برای ثبت افزایش های ناگهانی فشار استفاده می کنند. در صورتی این شوک های ناگهانی افزایش فشار به خوبی کنترل نشوند، می توانند منجر به آسیب دیدن خطوط و اجزای سیستم گردند. نشت یک قطره روغن در هر ثانیه به معنای از دست رفتن 405 گالن روغن در طول یک سال است.

شوک گیر به مانند یک انباره ی روغن هیدرولیک عمل می کند، با این تفاوت که می توان آن را مستقیماً بر روی سیستم سوار کرد. شوک گیر را از قبل و پیش از نصب، با نیتروژن خشک شارژ می کنند. کیسه ی پلاستیکی شوک گیر، نیتروژن را از روغن جدا نگه می دارد. میزان شارژ توصیه شده ی نیتروژن به اندازه ی نصف حداکثر فشار سیستم است. شوک گیر را باید تا جایی که ممکن است نزدیک به محل وقوع شوک نصب کرد. برای مثال، اگر شوک به واسطه ی بسته شدن سریع یکی شیرهای دایرکشنال اتفاق می افتد، شوک گیر را نزدیک درگاه تنظیم فشار آن شیر نصب کنید. وقتی که شیر به سرعت بسته شود و شوک ناگهانی افزایش فشار رخ دهد، نیتروژن موجود در شوک گیر، فشرده می شود و این افزایش ناگهانی فشار را به خود جذب می کند. همچنین شوک گیر برای سیستم هایی که دارای خم های 90 درجه ای در اتصالات و لوله های خود هستند نیز بسیار مفید است. مزیت دیگر استفاده از شوک گیر آن است که سر و صدای سیستم نیز کاهش می یابد. این امر می تواند در سیستم هایی که در آن ها از پمپ ها و انباره های حجم بالا استفاده می شود، بسیار مفید فایده باشد.

باید در هنگام لوله کشی یک سیستم، از به کار بردن خَم های 90 درجه در لوله ها و اتصالات اجتناب نمود. وقتی که روغن با سرعت وارد اتصالی می شود و به سرعت یک پیچ 90 درجه ای را پشت سر می گذارد، تکانه های شدیدی به وجود می آید و شوک ایجاد می شود. این امر به ایجاد نشتی در محل اتصال یا بازویی منجر می شود. یک قوس 45 یا 90 درجه ای می تواند به هنگامی که روغن در لوله جریان دارد، تکانه های شدید آن را کاهش دهد.

محکم کاری درست نیز به منظور کاهش وقوع شوک افزایش فشار در سیستم ضرورت دارد. اگر لوله ها ها در اثر شوک هیدرولیکی از جای خود حرکت کنند این امر نهایتاً می تواند به فرسودگی لوله ها و ایجاد نشتی بیانجامد. مهره های U شکل و بست های فلزی رایج به منظورکنترل و مقاومت در برابر شوک های سیستم هیدرولیک ساخته نشده اند.

بدین منظور باید از یک بست هیدرولیکی مناسب استفاده گردد. باید بست ها را با توجه به ابعاد لوله، در فواصل 150 تا 240 سانتی متری کار گذاشت، و باید آن ها به شکلی محکم نمود که جلوی حرکت لوله و متعاقباً ایجاد نشتی گرفته شود. همچنین در فاصله ی 6 اینچی از نقطه ی پایان لوله نیز باید یک بست کار گذاشته شود.

شیلنگ ها نیز در صورتی که به درستی کار گذاشته شده باشند، می توانند شوک های سیستم را به خود جذب کنند. باید شیلنگ را در محل خروجی پمپ و قبل از جایی که روغن وارد لوله های تقسیم می شود، کار گذاشت. در صورتی که جریان پمپ به یکباره قطع شود، این شیلنگ می تواند شوک حاصله را کاهش دهد.

شیلنگ ها نیز باید قبل از اتصال به شیر، مانیفولد یا سیلندر نصب شوند. تنها استثنا زمانی است که سیلندر به صورت عمودی نصب شده باشد. در این حالت، از شیرهای کنترل خودکار یا شیرهای متعادل کننده استفاده می شود تا روغن را درون سیلندری که در حالت ایستاده قرار دارد، نگه دارند. بنابراین، شیلنگ باید قبل از شیر کنترل یا شیر متعادل کننده نصب شود.

باید از طول کافی شیلنگ اطمینان حاصل نمود، زیرا به هنگام وقوع شوک افزایش ناگهانی فشار، طول آن می تواند تغییر کند. از طرف دیگر، نباید شیلنگ ها را بیش از حد طولانی در نظر گرفت، زیرا در این حالت با شیلنگ های دیگر، تیرک ها و سایر اجزا برخورد کند.

فشار غالباً به صورت تصادفی به وسیله ی شیر تنظیمی که بر روی دستگاه قرار دارد، به منظور افزایش سرعت دستگاه تنظیم می شود. زمانی که یک سیلندر یا موتور هیدرولیک در حال کار است، فشار تنها به حدی بالا می رود که بار جابجا شود. بنابراین، محدودیت حداکثر فشار باید 200 psi بالاتر از فشار مورد نیاز برای جابجایی بار تنظیم شود. اگر فشار بر روی مقدار بالاتری تنظیم شود، هنگام استارت زدن یا خاموش کردن دستگاه، شوک اضافی ایجاد می شود.

در سیستمی که مجهز به پمپ دافع فشار است، تنظیمات پمپ تعیین کننده ی حداکثر فشار سیستم است. وقتی که سیستم به این حد از فشار برسد، ماسوره ی پمپ جبران فشار باز می شود و مانع از کار ایستادن پمپ می گردد. در این حالت، پمپ تنها به اندازه ای روغن می دهد که تنظیمات پمپ دافع حفظ شود.

در پمپ های با جابجایی ثابت، شیر تخلیه ی فشار تعیین کننده ی حداکثر فشار سیستم است. هنگامی که دبی در محل شیر تخلیه ی فشار به اندازه ی تنظیم شده برسد، ماسوره باز می شود و حجم روغن موجود در پمپ را به مخزن منتقل می کند.

اگر سیستم های هیدرولیکی دچار شوک افزایش ناگهانی فشار یا نشتی گردند، با تنظیم صحیح فشار، نصب انباره ها و شوک گیرها در محل های مورد نیاز، اطمینان حاصل کردن از اینکه لوله ها و شیلنگ های سیستم به درستی کار گذاشته شده اند، و نیز افزودن فشارگیرهای خودکار به سیستم، باید بتوانید که شوک یا نشتی را در سیستم هیدرولیکی را کاهش داده یا حتی کاملاً از بین برد.

سه نشانه بیشترین خرابی سیستم های هیدرولیکی: الف:کند شدن در عملکرد سیستم هیدرولیکی ب: بالا رفتن حرارت روغن هیدرولیک ج: ایجاد شدن صدا های غیر معمول.

کاهش راندمان و افت قدرت و سرعت سیستم های هیدرولیکی اولین نشانه وجود مشکل در سیستم های هیدرولیکی می باشد و هرگونه افت در سرعت نمایانگر کاهش جریان سیال (دبی) است و می تواند از نشتی های داخلی یا خارجی نشات گرفته و به وجود آمده باشد. نشتی داخلی باعث ایجاد پایین آمدن فشار سیستم و بالا رفتن حرارت می شود.

در قطعات هیدرولیکی از آب بند هایی استفاده شده است که میزان تحمل این آب بندها حداگثر 800 درجه سلسیوس می باشد و بالا رفتن دما بیش از این باعث خرابی و از بین رفتن آنها و کاهش ویسکوزیته روغن خواهد شد که سیستم را دچار مشکل می نماید. وجود هوا در مدار های هیدرولیکی باعث بالا رفتن درجه حرارت می شود ولی معمولا بالا رفتن درجه حرارت سیال به دلیل کاهش ظرفیت انتقال حرارت و یا افزایش یا تولید بیش از حد حرارت می باشد. معمولا در سیستم های هیدرولیکی برای تبادل و پایین آوردن حرارت از مخازن روغن (که با محیط تبادل می کنند) استفاده می شود که در آن باید محیط اطراف مخزن باز باشد تا بتواند حرارت را انتقال دهد. در موارد دیگر که فشار روی سیستم بالا می باشد و میزان تولید حرارت بالاست و یا فضایی برای قرار دادن منبع با فضای خالی وجود ندارد از سیستم های خنک کننده سیال (رادیات) استفاده می شود که به دو دسته خنک کننده با هوا و خنک کننده با آب تقسیم می شوند. همچنین وجود نشتی باعث بالا رفتن حرارت می شود و بالا رفتن بیش از اندازه حرارت نیز باعث ایجاد نشتی (در صورت رفع نکردن مشکلی کوچک با مبلغی پایین در طول مدت زمان کوتاهی باید هزینه سنگینی بابت تعمیر سیستم هیدرولیکی پرداخت نمود).

زمانی که در مدار سیستم هیدرولیکی هوا وجود داشته باشد چرخش آن در مدار باعث به وجود آمدن صدا هایی نا معقول و ضربه ای می شود همچنین وجود هوا در سیستم نشانه هایی از جمله کف کردن روغن و حرکت های یکباره و غیر معمول عملکرد ها را دارا می باشد. هوای موجود در سیستم به طور معمول از بخش ورود و مکش پمپ هیدرولیک وارد سیستم می شود به همین علت با این که فشاری در قسمت ورودی وجود ندارد آن هم باید با دقت بسته و آب بند شود.

کلیه نشانه های خرابی سیستم هیدرولیکی به هم مربوط می باشند و در صورت وجود یکی از عوامل و برطرف نکردن آن باعث به وجود آمدن یکی دیگر می شود.

سروصدای غیرعادی در سیستم‌های هیدرولیک اغلب ممکن است به‌ ۲ دلیل به وجود بیاید:

الف- وجود هوا در روغن هیدرولیک: زمانی که هوا به هر دلیلی به داخل روغن نفوذ می‌کند، در واقع یک ایراد در سیستم هیدرولیک به وجود آمده است. فشرده‌شدن و منبسط‌شدن پیاپی هوا، سروصدایی شبیه به «کوبیدن» تولید می‌کند. بنابراین اگر در بازدیدهایتان متوجه چنین سروصدایی شدید، یکی از علت‌های آن، نفوذ هوا به داخل روغن هیدرولیک است که این مشکل باید به‌سرعت بررسی و رفع شود. البته وجود هوا در روغن هیدرولیک، نشانه‌های دیگری هم دارد. از رایج‌ترین این نشانه‌ها کف‌کردن روغن و حرکت نامنظم عملگرهاست. وجود هوا در روغن هیدرولیک باعث کاهش عمر مفید روغن می‌شود و فاسدشدن روغن را به دنبال دارد. همچنین به‌دلیل افت خواص ضدسایشی روغن و به‌تبع آن داغ‌شدن بیش از حد روغن و سپس سوختن آب‌بندها، باعث آسیب‌دیدن قطعات سیستم هیدرولیک نیز می‌شود. هوا معمولاً از طریق ورودی پمپ هیدرولیک وارد سیستم هیدرولیک می‌شود. به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین کارها در هنگام بازدیدهای فنی از یک سیستم هیدرولیک این است که مطمئن شوید خطوط مکش پمپ در بهترین شرایط قرار دارند و کلیه بست‌ها و اتصالات آن‌ها محکم هستند. در خطوط مکش انعطاف‌پذیر یا اصطلاحاً فلکسیبل (Flexible) که نمونه بارز آن «شیلنگ‌ها» هستند، به مرور زمان ممکن است منفذهایی به وجود آید. بنابراین بهتر است شیلنگ‌های کهنه یا مشکوک به فرسودگی مربوط به خط مکش پمپ را در اولین فرصت تعویض کنید. اگر سطح روغن هیدرولیک موجود در داخل مخزن پایین باشد، احتمال پدید آمدن جریان گردابی وجود دارد که در نتیجه آن هوا اجازه ورود به داخل خطوط مکش را پیدا می‌کند. بنابراین همیشه سطح روغن را در مخزن چک کنید و اگر سطح روغن پایین است، تا حد مناسبی در داخل مخزن روغن بریزید. در بعضی از سیستم‌ها، هوا می‌تواند از طریق آب‌بند محور پمپ وارد روغن هیدرولیک شود. آب‌بند دور محور پمپ هیدرولیک را چک کنید و اگر نشتی روغن از آن مشاهده کردید، آن را تعویض کنید.

ب- پدیده کاویتاسیون (حفره‌زایی): پدیده کاویتاسیون زمانی اتفاق می‌افتد که حجم روغن تقاضا شده توسط بخشی از یک مدار هیدرولیک بیش از حجم روغنی باشد که مدار می‌تواند تأمین کند. این موضوع باعث می‌شود که فشار مطلق در آن بخش از مدار هیدرولیک به پایین‌تر از میزان فشار بخار روغن هیدرولیک افت کند. نتیجه بروز چنین حالتی تشکیل حباب‌های بخار در داخل روغن هیدرولیک است که وقتی متراکم می‌شوند می‌ترکند و باعث بروز یک سروصدای خاص می‌شوند. عواقب بروز پدیده کاویتاسیون در سیستم هیدرولیک می‌تواند بسیار جدی باشد. کاویتاسیون باعث خوردگی فلزات می‌شود و بنابراین می‌تواند باعث صدمه دیدن قطعات فلزی موجود در سیستم هیدرولیک (مثل شیرهای هیدرولیک، جک هیدرولیک، هیدروموتور و …) و در نتیجه ورود براده‌های فلز به روغن هیدرولیک و آلودگی روغن شود. حتی در بعضی موارد استثنایی، کاویتاسیون می‌تواند عامل بروز آسیب‌های مکانیکی در قطعات سیستم هیدرولیک باشد. اگرچه کاویتاسیون می‌تواند تقریباً در هر جای یک سیستم هیدرولیک رخ دهد، اما معمولاً در پمپ رخ می‌دهد. یک صافی مسدودشده مربوط به خط مکش پمپ و یا یک خط ورودی دچار گرفتگی، باعث تبخیر مایعات در خط ورودی می‌شود. اگر پمپ در خط مکش خود یک صافی یا فیلتر ورودی دارد، حتماً مطمئن شوید که گرفتگی نداشته باشد. این کار را معمولاً با باز کردن درب مخزن و بازدید صافی یا فیلتر خط مکش می‌توان انجام داد. اگر یک شیر کنارگذر در خط مکش پمپ نصب شده است، لازم است تا چک شود؛ چون ممکن است کاملاً باز باشد و این خود به ایجاد پدیده کاویتاسیون کمک می‌کند. به‌طور خلاصه خط مکش میان مخزن و پمپ هیدرولیک نباید به هیچ وجه محدود یا مسدود باشد.

داغ شدن بیش از حد روغن هیدرولیک: دمای روغن هیدرولیک باید همیشه پایین‌تر از دمای بحرانی باشد. دمای بحرانی روغن هیدرولیک طبق استاندارد جهانی حدوداً ۱۸۰ درجه فارنهایت (معادل ۸۲ درجه سانتی‌گراد) است. اما سال‌ها تجربه کاری بنده در صنعت نشان می‌دهد که وقتی دمای روغن هیدرولیک به حدود ۷۰ درجه سانتی‌گراد برسد، احتمال بروز صدمه در قطعات و اجزای سیستم هیدرولیک به میزان زیادی افزایش می‌یابد. بنابراین شاید بهتر باشد که دمای بحرانی برای روغن هیدرولیک را همان ۷۰ درجه سانتی‌گراد در نظر بگیریم . روغن‌های با دمای بالاتر از ۷۰ درجه سانتی‌گراد می‌توانند به آب‌بندها صدمه بزنند و همچنین فاسد شدن روغن هیدرولیک را تسریع کنند. به همین دلیل عملکرد یک سیستم هیدرولیک در دمایی بالاتر از ۷۰ درجه سانتی‌گراد به هیچ وجه مجاز نیست و باید از آن اجتناب شود. بالا رفتن دمای روغن هیدرولیک اغلب یا به‌دلیل کاهش توان سیستم برای دفع گرماست یا به‌دلیل افزایش بار حرارتی سیستم. سیستم هیدرولیک حرارت اضافی را معمولاً از طریق مخزن هیدرولیک دفع می‌کند. بنابراین وجود مقدار کافی روغن در مخزن از این لحاظ اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل سطح روغن در مخزن هیدرولیک باید دائماً چک شود تا همیشه در محدوده مجاز قرار داشته باشد. همچنین باید چک کنید که هیچ‌گونه مانعی برای حرکت جریان هوا در اطراف مخزن وجود نداشته باشد. وجود موانعی مثل گرد و خاک روی بدنه مخزن یا وجود آلودگی در اطراف مخزن مانع تبادل حرارت مخزن با محیط و خنک‌شدن روغن می‌شود. موضوع بسیار مهم دیگر سالم بودن مبدل حرارتی (خنک‌کننده روغن) و عملکرد صحیح آن است. در بازدیدهای فنی لازم است مبدل حرارتی (خنک‌کننده روغن) را هم چک کنید تا مطمئن شوید که هسته درون آن گرفتگی یا انسدادی نداشته باشد. بنابراین ضروریست که عملکرد کلیه قطعات و اجزای سیستم خنک‌کن را چک کنید و درصورت لزوم آن‌ها را تعویض کنید. وقتی سیال از یک منطقه فشاربالا بدون انجام کار مفیدی به‌سمت یک منطقه فشارپایین حرکت می‌کند (افت فشار)، حرارت تولید می‌شود. بر همین اساس هر قطعه‌ای که نشتی داخلی غیرعادی داشته باشد، بار حرارتی سیستم را افزایش خواهد داد. نشتی روغن ممکن است در هر قطعه‌ای رخ بدهد؛ از نشتی داخلی در یک جک که در نتیجه عبور روغن پرفشار از آب‌بند پیستون آن ناشی شده است تا یک شیر فشارشکنی که درست تنظیم نشده است. پس دقت کنید هر قطعه‌ای را که احتمالاً در آن نشتی داخلی وجود دارد و تولیدکننده گرماست، شناسایی و تعویض کنید. دمای بیش از اندازه روغن هیدرولیک علاوه بر آسیب‌زدن به آب‌بندها و کاهش عمر مفید روغن، باعث نازک شدن فیلم روغن (لایه‌ای از روغن که بین دو سطح فلزی قرار می‌گیرد) و در نتیجه از بین رفتن خواص ضدسایشی آن نیز می‌شود. در این حالت روغن نمی‌تواند به‌خوبی سطوح قطعات فلزی سیستم را روانکاری کند و به همین دلیل موجب آسیب دیدن اجزای سیستم خواهد شد. برای جلوگیری از صدمات ناشی از دمای بیش از حد روغن هیدرولیک، بهتر است یک سامانه هشدار افزایش دمای روغن روی سیستم نصب شود و تمام نشانه‌های دمای بیش از حد، بلافاصله مورد بررسی و اصلاح قرار گیرد.

کند شدن عملکرد سیستم: کاهش سرعت و کیفیت عملکرد یک دستگاه هیدرولیکی اغلب اولین نشانه‌ای است که نشان می‌دهد در سیستم هیدرولیک آن دستگاه مشکلی وجود دارد. این مشکل معمولاً به‌صورت طولانی‌تر شدن سیکل عملکرد یا کندتر شدن عملکرد خودش را نشان می‌دهد. به خاطر داشته باشید که در یک سیستم هیدرولیک، شدت جریان روغن، سرعت و پاسخ عملگرها را تعیین می‌کند. بنابراین افت سرعت، نشان‌دهنده افت شدت جریان روغن است. روغن هیدرولیک از طریق نشت خارجی یا داخلی می‌تواند از مدار هیدرولیکی فرار کند. نشتی خارجی مانند یک شیلنگ ترکیده معمولاً آشکار است و بنابراین یافتن آن آسان است. اما تشخیص نشتی داخلی که اغلب در پمپ، شیرها یا عملگرها اتفاق می‌افتد، در صورتی که به تشخیص‌دهنده‌های دارای اشعه ایکس مجهز نباشید، کار بسیار دشواری است.

هر جا نشتی داخلی وجود داشته باشد، حتماً یک افت فشار هم وجود دارد و هرجا که افت فشار وجود داشته باشد، گرما تولید می‌شود. در این حالت یک ترمومتر (دماسنج) مادون قرمز، ابزار مفیدی برای تشخیص آن قسمت‌هایی است که نشتی داخلی غیرعادی دارند. با این وجود اندازه‌گیری دما همیشه نتیجه قطعی در تشخیص نشتی داخلی نمی‌دهد و در چنین مواردی یک ابزار سنجش میزان جریان هیدرولیک (Flow-tester) هم مورد نیاز است.

کنترل مداوم «سروصدا»، «دمای روغن» و «مدت زمان سیکل عملکرد» یک سیستم هیدرولیک، یک راه مؤثر برای تشخیص شرایطی است که می‌تواند منجر به خرابی‌های پرهزینه قطعات سیستم و توقفات خارج از برنامه در تجهیزات هیدرولیک شود. در اکثر موارد، مشاهدات آگاهانه و هوشیارانه تمام آن چیزی است که لازم است. این موضوع ضرورت وجود برنامه‌ای برای انجام بازرسی‌های منظم از سیستم‌های هیدرولیک را نشان می‌دهد.